Thiếu máu ở trẻ em có nguy hiểm không, điều trị thế nào?
Phòng ngừa và điều trị thiếu máu thiếu sắt

Thiếu máu ở trẻ em có nguy hiểm không, điều trị thế nào?

Một khảo sát gần đây của Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia cho thấy có tới gần 50% trẻ em Việt Nam có nguy cơ thiếu máu thiết sắt. Con bạn mệt mỏi, xanh xao, liệu có đang bị thiếu máu? Mời tìm hiểu mọi thông tin về bệnh thiếu máu ở trẻ em qua bài viết sau. 

 

Thiếu máu là gì, có nguy hiểm không?


Thiếu máu là tình trạng giảm số lượng hồng cầu hoặc hemoglobin (Hb) dưới mức bình thường so với lứa tuổi và giới tính. (Hemoglobin là một thành phần giàu sắt của hồng cầu giúp vận chuyển oxy).
Trẻ sẽ bị thiếu máu khi 
Trẻ 6 tháng - 6 tuổi : Hemoglobin (Hb) < 110 g/L.
Trẻ 6 tuổi - 14 tuổi : Hemoglobin (Hb) < 120 g/L.
Thông thường trẻ thường được bố mẹ đưa đi khám khi có thiếu máu nhẹ. Mức độ nặng nhẹ cũng dựa vào chỉ số Hb. Với trẻ em 6 -14 tuổi:
Thiếu máu nhẹ: 90 ≤ Hb < 120
Thiếu máu vừa: 60 ≤ Hb < 90
Thiếu máu nặng: 30 ≤ Hb <60
Thiếu máu rất nặng: Hb < 30


Máu có nhiệm vụ cung cấp oxy và chất dinh dưỡng để duy trì hoạt động cho tất cả các cơ quan trong cơ thể, bởi vậy thiếu máu ảnh hưởng tới hầu hết các cơ quan, đặc biệt là ở một số cơ quan như tim, não. Thiếu máu kéo dài không chỉ khiến toàn cơ thể suy yếu mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ, gây mất tập trung, dễ bị kích thích, chậm biết đọc, học hành sa sút. Nặng nhất trẻ có thể bị đột quỵ.


Nếu trẻ bị thiếu máu nhẹ và nhanh chóng được điều trị triệt để sẽ không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe. Nhưng nếu không điều trị, để bệnh ngày càng nặng thì rất đáng lo ngại.

 

Dấu hiệu trẻ bị thiếu máu


Sau đây là những biểu hiện thường gặp trên các cơ quan khi trẻ bị thiếu máu
1. Với cơ thể nói chung
Thiếu máu khiến trẻ mệt mỏi, da xanh xao, không muốn làm việc, ít hoạt động nô đùa. Trẻ nhỏ có thể chậm hoặc ngừng tăng cân. Thiếu máu nặng trẻ có thể trạng suy kiệt.


2. Với thần kinh
Nhu cầu oxy của não rất lớn, thiếu máu khiến não không đủ oxy để hoạt động nên có các biểu hiện như:
- Đau đầu
- Hoa mắt, chóng mặt, ù tai, trường hợp nặng có thể ngất khi thay đổi tư thế đột ngột
- Khả năng nhận thức và tư duy bị giảm sút, kém tập trung. Bạn sẽ thấy trẻ dễ ngủ gật khi học, học bài khó nhớ mà nhanh quên, học lực giảm sút…

 

Thiếu máu ở trẻ em gây mệt mỏi, mất tập trung

Thiếu máu khiến trẻ học không tập trung, học nhanh quên


3. Với hệ tim mạch
Tim có nhiệm vụ co bóp để tống máu đi nuôi cơ thể. Nếu máu không đủ, tim phải co bóp nhanh hơn, mạnh hơn. Lâu dần sẽ khiến rối loạn nhịp tim hoặc suy tim. Mẹ có thể lắng nghe nhịp tim con xem có nhịp đập bất thường không, hoặc con có khó thở, phù chân không…


4. Với hệ hô hấp
Trẻ thở gấp sau khi nô đùa, vận động do thiếu oxy. 

5. Với hệ miễn dịch
Thiếu máu lâu dài làm hệ miễn dịch suy yếu nên dễ mắc bệnh hơn. Các bệnh cảm cúm theo mùa cũng dễ dàng hạ gục trẻ trước các bạn cùng trang lứa.
Lưu ý, đây chỉ là một số biểu hiện chính để bố mẹ tham khảo, chứ chưa phải tất cả biểu hiện thiếu máu ở trẻ.

 

Trẻ có biểu hiện thiếu máu rồi, phải làm sao?


Nếu con bạn đang có những biểu hiện trên, cần đưa trẻ đi khám để xác định rõ nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng. 
Ngoài thiếu máu, còn một số bệnh khác có thể gây ra các biểu hiện tương tự như tim mạch, suy giảm miễn dịch, tiêu hóa kém, nhiễm trùng mạn tính… Bởi vậy không thể tùy tiện sử dụng thuốc/ thực phẩm chức năng tránh tiền mất tật mang.
Đồng thời, mẹ cần lưu ý, điều trị thiếu máu nhìn chung cần thời gian dài, không thể uống thuốc chỉ trong vài ngày là có thể giải quyết vấn đề.

Bệnh thiếu máu ở trẻ em cần điều trị như thế nào?


Cùng là thiếu máu, nhưng tùy nguyên nhân sẽ có cách điều trị khác nhau. Phổ biến nhất là trẻ bị thiếu máu do thiếu sắt, song không phải lúc nào cũng vậy.

 

Điều trị thiếu máu do thiếu sắt

  • Sử dụng thuốc bổ sung sắt cho trẻ để tăng cường sản sinh lượng máu bị thiếu, có thể ở dạng ống, nhỏ giọt, siro hay viên. Liều bổ sung sắt nguyên tố 4-6 mg/kg/ngày, chia 2-3 lần cách xa bữa ăn. Lưu ý, uống sắt có thể gây ra 1 số tác dụng không mong muốn như phân đen, táo bón, buồn nôn, vị tanh sau khi uống...Lựa chọn sản phẩm dễ uống nhất cho trẻ để có thể tuân thủ điều trị trong thời gian dài
    Xem thêm: Thuốc sắt nước Fogyma không lo buồn nôn, táo bón

Thuốc sắt nước Fogyma điều trị thiếu máu ở trẻ

  • Dùng đường tiêm nếu trẻ không chịu uống hoặc gia đình không thể tuân thủ điều trị
  • Truyền hồng cồn lắng trong một số trường hợp thiếu máu nặng
    Ngoài ra 
  • Tăng cường ăn các thực phẩm giàu sắt và đạm
  • Có thể cần giảm lượng sữa trẻ uống mỗi ngày vì sữa làm giảm hấp thu sắt. Đồng thời khi dùng thuốc cũng tránh ăn trứng, ngũ cốc.
  • Sổ giun định kì cho trẻ trên 2 tuổi
  • Thời gian điều trị: Ít nhất 3 tháng hoặc bổ sung thuốc sắt đến 1 tháng sau khi chỉ số Hb trở về bình thường so với lứa tuổi.
  • Tái khám: Tái khám sau 2 tuần hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ

 

Điều trị thiếu máu không do thiếu sắt


Đối với các bệnh thiếu máu khác như thiếu máu tan máu, thiếu máu do suy tủy… phương pháp điều trị khá phức tạp. Bạn cần nhận được sự tư vấn chi tiết từ bác sĩ để bảo vệ sức khỏe của trẻ. Có thể trẻ sẽ cần:

  • Truyền máu (do suy tủy xương, thiếu máu di truyền thalassaemia, rối loạn về haemoglobin)
  • Các thuốc chống nhiễm trùng (thiếu máu do nhiễm trùng)
  • Kích thích tủy xương sản sinh hồng cầu
  • Cấy tủy xương
  • Hormon điều hòa máu huyết
  • Phẫu thuật cắt bỏ lách

 

Chăm sóc trẻ bị thiếu máu như thế nào?


Việc chăm sóc cho trẻ phụ thuộc nguyên nhân gây thiếu máu là gì và mức độ nghiêm trọng ra sao. Trẻ mắc bệnh thiếu máu thường có khả năng chịu đựng cao hơn, ít biểu hiện mệt mỏi so với người lớn và cũng không tự biết để nghỉ ngơi nên bố mẹ cần là người theo dõi để nhắc nhở trẻ
Quan trọng nhất là cần cho trẻ ăn thức ăn giàu sắt. Xem bài viết 33 thực phẩm hàng đầu cho người thiếu máu để lên thực đơn phù hợp cho trẻ nhé.

Thiếu máu ở trẻ em: cần bổ sung thức ăn giàu sắt

Bổ sung thức ăn giàu dắt và đạm để bé yêu không còn thiếu máu


Thứ hai, hạn chế vận động mạnh và kéo dài vì sẽ không đủ oxy cung cấp cho cơ thể. Nếu thiếu máu nặng, có thể cần trao đổi với giáo viên hay người chăm sóc để lựa chọn hoạt động phù hợp cho trẻ.

 

Bé gái đang tuổi dậy thì có thể bổ sung sắt và acid folic định kì/ hằng ngày trong thời gian nhất định theo hướng dẫn của bác sĩ.

Sau khi đã điều trị khỏi, cần suy trì chế độ ăn uống hợp lí để phòng ngừa bệnh trở lại.

Xem thêm

> Chia sẻ của mẹ Bống về phương pháp ăn dặm khoa học

> Tăng cân những năm đầu đời của trẻ

> Thuốc sắt nước Fogyma ngọt thơm dễ uống, không lo táo bón, phù hợp cho trẻ


TƯ VẤN TRỰC TUYẾN